فرهنگ زنان نویسنده و شاعر ایران

سرویس اندیشه جوان ایرانی؛ بخش شعر و ادبیات:

فرهنگ زنان نویسنده و شاعر ایران

 

 

نویسنده: اکبر رضی زاده
منبع: راسخون




 
ادبیاتِ هنری (شعر، داستان، نقد و....) کوتاه زمانی است که به صورت مدرن و امروزین با توجه به ادبیات مدرن اروپا، به کشور عزیز ما راه یافته است. حدود یک قرن. یعنی از حوزه‌ی مشروطیت تا امروز. که همین زمان اندک توانسته است تاریخ ادبیات فارسی را به جهانیان معرفی کند.
در سده‌ی اخیر تأثیر برخورد مظاهر تجددّ غرب - خصوصاً اروپا - با جامعه ای سُنتی به شکل بحرانی همه جانبه در سیاست و فرهنگ و ادبیات ایران بروز کرد. به طوری که اندیشمندان و صاحبان قلم، چه در زمینه‌ی شعر، چه داستان، دیگر مجبور نیستند برای بیان مقاصد خود از فرم های سنتی و سبک و سیاق های متقدمین و اندیشه های کهنه‌ی ایشان متابعت کنند.
نخستین کسانی که ادبیات کلاسیک را از حالت سنتی - با توجه به ادبیات مدرن غرب - به سمت ادبیات مدرن سوق دادند، در زمینه‌ی شعر «نیما یوشیج» و در قلمرو داستان «سید محمد علی جمالزاده» را باید نام بُرد. که نیما با شعر «افسانه» و جمالزاده با مجموعه‌ی «یکی بود، یکی نبود» وادی ادبیات نوین و پویا را برای ما به ارمغان آوردند.
در میان نویسندگان و شعرای معاصر که با آثار خود باعث اعتلای فرهنگ نوین شدند، تعداد نسبتاً زیادی خانم بودند که تا قبل از حوزه‌ی مشروطه حضور بانوان در عرصه های سیاسی فرهنگی و ادبی- اگر نگویم بی نظیر- دست کم، کم نظیر بوده است.
غرض اصلی از راندن این سطور در واقع بیان واژگانی از بانوان هنرمند کشور بوده، که متأسفانه رفرانس مشخصی از فرهنگ نویسندگان و شعرای مؤنث در دسترس نبود و با تلاش فراوان توانستم این فهرست را تهیه کنم.
اما قبل از اینکه با بانوان فرهیخته‌ی کشور آشنا شوید، تذکر چند نکته ضرور می نماید:
1. فرهنگ دانشوران مذکور بر اساس فایلینگ (برگه آرایی) کتابخانه ملی ایران، که مأخوذ از کتابخانه کنگره آمریکا (L. C) می باشد تنظیم شده است. نحوه‌ی ارائه‌ی اطلاعات کتابخانه کنگره به شرح جدول زیر می باشد:
مثال:
دانشور، سیمین، 1300-1390، «سووشون»

حروف الفبا

نام فامیل بر اساس الفبای فارسی

نام کوچک

تاریخ تولد

تاریخ وفات

یک اثر معروف

الف

اعتصامی
ارسطویی
آقایی
احمدی
الیاتی
اصلانپور
افتخاری
آرمین

پروین
شیوا
فرخنده
پگاه
میترا
سمیرا
پریا
منیژه

1285
1340
1335
1353
1329
1343
-1324

1320

دیوان اشعار
مرغ آیین
تپه های سبز
روی سُل پایانی
مادمازل کتی
کوه های آسمان
چکمه های سُربی
راز لحظه ها

ب

بهبهانی
برازجانی
بهرامی

سیمین
فریده
میهن

1306
1333
1326

1393

یاد بعضی نفرات
قناری های لال
هفت شاخه‌ی سرخ

پ

پروین روح

شهلا

1335

 

حنای سوخته

ت

تاجبخش
تجار
توانگر
توسلی
تفتی

غزل
راضیه
فرشته
ناهید
رؤیا

1321
1326
1343
1324
1345

 

دوست نادیده
کوچه اقاقیا
خانه ها و خیابان ها
دوشیزه آگنی
سایه لای پوست

ج

جافری
جمالی
جدیدی

نسرین
رُزا
سپیده

1329
1356
1355

 

زخم سایه و بید
دهن کجی به تو
خواب دختر دوزیست

چ

چمنکار
چهار محالیان

روجا
عاطفه

1360
1360

 

رفته بودی برایم کمی جنوب بیاوری
معشوق کاغذی

ح

حاجی زاده
حجازی
حجازی

فرخنده
بنفشه
خاطره

1332
1333
1340

 

خاله‌ی سرگردان
بیسکویت نیم خورده
اندوه زن بودن

خ

خردمند
خدیوی
خمسه عشری

فریده
مهین
اعظم

1336
1332
1352

 

محبوبه‌ی شب
سکوت جنگل زخمی
آواره عشق
(ویراسته اکبر رضی زاده)

د

دانشور
دانشور
داور

سیمین
مهین
میترا

1300

1344

1390

سووشون
شام شب عید
خوب شد به دنیا آمدی

ذ

ذوالفقاری
ذوالفقاری

اعظم سادات
نرگس

1342
1349

 

گلهایی از گلستان
دیوار سنگی

ر

رازی
روانی پور
راکعی
رحیمی

فریده
منیرو
فاطمه
فهیمه

1317
1333
1333
1331

 

 

1393

عطر مه آلود شامگاه
کولی کنار آتش
سفر سوختن
اتوبوس

ز

زواریان
زیبایی
زاهدی
زهره یی

زهرا
منیژه
فاطمه
منصوره

1340
1348

 

مستانه
غبار دل
از کیمیای عشق
غروب روی دیوار گلی

س

سپه زاد
ساری

شکوه
فرشته

1328
1335

 

کنسرت بهار
پژواک سکوت

ش

شریف زاده
شاه حسینی

منصوره
مهری

1332
1332

 

یک عکس فوری
طبیعت و شعر

ص

صدیقیم
صارمی
صفار زاده
صابری
صادقی

فریبا
سهیلا
طاهره
پری
لیلا

1338
1333
1315
1311
1356

 

شبی که آخر نداشت
تقویم
طنین در دلتا
مرغ باران
وقتم کن که بگذرم

ط

طاهری مجد
طباطبایی

مریم
ناهید

1353
1337

 

آخشیگان
بانو و جوانی خویش

ع

عباسی
علیزاده
علوی

ری را
غزاله
طاهره

1341
1325
1338

 

1375

سی پری چهارشنبه ها
خانه ادریسی ها
گم شدن یک آدم متوسط

غ

غنی نژاد
غزلی

فهیمه
طیبه

1330

 

گهواره های ساکن
عشق و حقیقت

ف

فرخ زاد
فرخ زاد

پوران
فروغ

1312
1313

 

1345

سلام مادر، محمد؟....
ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد

ق

قهرمان
قربانعلی

آزیتا
مهرنوش

1341
1347

 

تندیس های پاییزی
در ناتمامی خود

ک

کیانی
کاشانی
کاویانی
کبیری
کرم پور

زهره
سپیده
رقیه
ناهید
فرزانه

1333

1323
1327
1333

 

مثل بختک
رسم الخط عشق
جمعه های بارانی
نقطه گریز

گ

گلابگیر اصفهانی
گرمسیری
گلستانه

مرضیه
مژگان
حمیرا

1352
1346

 

دهان کاملا باز
هفت زن، هفت داستان

ل

لطیفی

شهلا

1323

 

رقص سرنوشت

م

مانی
محب علی
میر قدیری
مهویزانی

غزاله
مهسا
محبوبه
الهام

1368
1351
1337

 

«راز پنهان» ویراسته اکبر رضی زاده
نفرین خاکستری
روی لبهاشان خنده بود
آینه ها

ن

نجات بخش
نیلی پور

سارا
رضوان

1365
1327

 

«عطر گل مریم» ویراسته اکبر رضی زاده
باران پشت شیشه

و

وفی

فریبا

1341

 

عمق صحنه

هـ

هوله
همراهی
هاشمی

مریم
لیلا
زهرا

1357

1341

 

در کوچه های آتن
دست های آلوده
سعادت دنیا

ی

یثربی
یزدان پناه
یلفانی

چیستا
مژگان
مهری

1347

1315

 

پنج پری نیلوفری
سواره می رود
روزهای خوش

2. چنانچه شناسه ای از فرد مذکور یافت نشده باشد، در جدول فوق، جای شناسه‌ی یافت نشده خالی مانده است.
مثال:
اعتصامی، پروین، - 1320، «دیوان اشعار»
3. به علت فراوانی آثار بعضی از نویسندگان، فقط یک کتاب از هر کس نقل شده است
4. هر چند که در تهیه و نگارش «فرهنگ زنان نویسنده و شاعر معاصر» نهایت کوشش به عمل آمده که کسی از قلم نیفتاده باشد، ولی ممکن است این اتفاق رخ داده باشد.
با آرزوی موفقیت برای جامعه‌ی اهل قلم کشور.



 


نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه